Yingqi / Methods / QP-YINGQI-001
BÀI BÁO PHƯƠNG PHÁP · QP-YINGQI-001 · PHIÊN BẢN 0.1.0

Yingqi Lục Hào: Dụng thần, quy tắc ứng kỳ và xếp hạng chứng cứ

Yingqi Liuyao Timing: Use-God Derivation, Rules and Evidence Ranking
Quizzman Research & Engineering Team (Quizzman Research Lab) · 21 tháng 11, 2026 · Phiên bản 0.1.0 · ● experimental
PDF Lịch sử Nguồn
Ngôn ngữ: English · Tiếng Việt · 繁體中文

Abstract

Yingqi là engine ứng kỳ của Quizzman I-Ching: từ quẻ Lục Hào, Dụng thần và ngữ cảnh lịch, engine tính các chi thời gian phù hợp với điều kiện của từng quy tắc, rồi xếp hạng cùng chứng cứ. Bài trình bày phiên bản thuật toán 1.1.0, ruleset zengshan_core_v1, 18 mã quy tắc, cơ chế Phi–Phục thần, công thức gộp điểm và ánh xạ trên vòng 12 địa chi. Sáu vector minh họa, 144 cặp khoảng cách và 5.760 ca xếp hạng giúp tái lập mô hình tính. Điểm đầu ra biểu thị mức ưu tiên theo quy tắc, không phải xác suất sự kiện.

1 Phạm vi

Đối tượng là module libiching/yingqi/ trong I-Ching Vir [1]. Yingqi xử lý thời điểm trong Lục Hào; quan hệ giữa engine này, lõi quẻ và các trường phái được mô tả trong QP-SYS-002. Thuật toán gieo quẻ thuộc QP-SYS-003. Sau khi gieo xong sáu hào, Yingqi dùng các trạng thái đã xác định để tính ứng kỳ.

2 Tài liệu nền

Ruleset mang tên Tăng San Bốc Dịch, tham chiếu chương Các môn loại ứng kỳ tổng chú và chương Phi phục thần của 《增刪卜易》 [2]. Các mức điểm, cách hòa điểm và giao diện dữ liệu là quy ước phần mềm Quizzman. Chúng được mô tả bằng manifest nguồn và công thức trong bài, không gán ngược các con số ấy cho cổ thư.

3 Thuật ngữ

Ứng kỳ là mốc hoặc khoảng thời gian được suy ra từ điều kiện quẻ. Dụng thần là hào hoặc Lục thân được chọn làm đối tượng xét. Phi thần là hào hiện ở vị trí che Phục thần; Phục thần được tìm từ quẻ đầu cung khi Lục thân cần xét không hiện trên quẻ chính. trigger là một chứng cứ quy tắc cho chi mục tiêu; candidate là một chi đã gộp chứng cứ và được xếp hạng.

4 Ký hiệu

Chi được đánh số 1 đến 12: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Hào được đánh số từ dưới lên 1 đến 6. Với chi gốc a, chi mục tiêu b, tập chứng cứ G_b và trọng số s_i, bài dùng d(a,b) cho độ lệch chu kỳ và S_b cho điểm đã gộp.

5 Quy ước thời gian

Đường yingqi_predict_from_solar_datetime lấy can ngày, chi ngày và chi tháng từ calendar SDK. Đầu vào lịch không hợp lệ trả danh sách rỗng; giao diện xuất tài liệu trả status: unavailable. Đường nhận can–chi trực tiếp kiểm tra can 1..10 và chi 1..12. Việc xác lập lịch, múi giờ và quy ước đổi ngày thuộc lớp lịch; Yingqi tiếp nhận kết quả đó.

Horizon có bốn giá trị hour, day, month, year. Giá trị khác được đổi về day; top-k không dương được đổi thành 3. Chi gốc không hợp lệ được thay bằng chi ngày. Khi chi mục tiêu bằng chi gốc, engine chọn lần xuất hiện kế tiếp sau một vòng 12 chi, không chọn độ lệch 0.

6 Cấu trúc tính toán

Pipeline gồm chọn Dụng thần → suy ra trạng thái hào → sinh trigger → gộp theo chi → xếp hạng → xuất result_document.timing. Module quy tắc tính điều kiện và số; lớp trình bày diễn đạt kết quả cùng mã quy tắc. Nhờ vậy một mốc thời gian có thể truy ngược về hào và các điều kiện đã góp vào điểm.

7 Nguồn và dữ liệu

Manifest công bố checksum SHA-256 của 15 tệp Yingqi, phiên bản 1.1.0 và ruleset zengshan_core_v1 [1]. Tệp rules.json liệt kê 18 mã quy tắc và mức ưu tiên. Bộ vector chỉ chứa các trigger tổng hợp, không chứa câu hỏi hay lịch sử gieo quẻ của người dùng. Verifier Python dùng thư viện chuẩn và có seed cố định [3].

8 Chọn Dụng thần và Phi Phục

Khi Lục thân mục tiêu nằm trong 1..5, hàm chọn ưu tiên hào động khớp Lục thân. Vòng quét từ hào 1 đến 6 ghi đè lựa chọn nên nếu nhiều hào động cùng khớp, hào có vị trí cao nhất được chọn. Nếu không có hào động khớp, engine lấy hào khớp đầu tiên từ dưới lên. Nếu Lục thân không hiện, engine tìm ở quẻ đầu cung và lưu cả Phục thần lẫn chi Phi thần tại vị trí tương ứng.

Khi chưa chọn được hào, trường hợp một hào động duy nhất dùng vị trí hào động chính; các trường hợp khác dùng hào Thế. Dữ kiện đưa vào quy tắc gồm chi, ngũ hành, trạng thái động, chi biến, số hào đồng hành, hào độc phát hoặc độc tĩnh và quan hệ sinh–khắc với Phi Phục. Các hàm ánh xạ domain và từ khóa câu hỏi hỗ trợ chọn Lục thân; thuật toán lõi cũng nhận Lục thân mục tiêu trực tiếp.

Phục thần được đánh giá theo nhóm điều kiện sinh trợ, thời lệnh, Phi thần và hào động. Hai quy tắc R_HIDDEN_SPIRIT_VALUE và R_HIDDEN_SPIRIT_CLASH_FLY chỉ được thêm khi kết quả đánh giá là có dụng. Vì vậy Phục thần không chỉ là một dòng chú thích trong phần luận giải.

9 Mô hình hình thức

Chi xung của b là:

c(b)=1+((b+5) mod 12).(1)c(b)=1+((b+5)\bmod12). \tag{1}

Khoảng cách đến lần xuất hiện tương lai là:

d(a,b)=1+((b−a−1) mod 12),1≤d≤12.(2)d(a,b)=1+((b-a-1)\bmod12),\quad 1\le d\le12. \tag{2}

Với G_b không rỗng và các trọng số không âm trong ruleset:

Sb=max⁡i∈Gbsi+3(∣Gb∣−1).(3)S_b=\max_{i\in G_b}s_i+3(|G_b|-1). \tag{3}

Mỗi trigger bổ sung cùng chi cộng 3 điểm. Số hạng này đếm bản ghi trigger, không đếm riêng các mã quy tắc khác nhau. Gửi lặp một trigger vì thế có thể làm tăng điểm. Code sinh trigger theo thứ tự xác định và xuất đủ chứng cứ của mỗi chi.

10 Sinh điều kiện và xếp hạng

Các nhóm quy tắc bao gồm tuần không; điền thực và hợp nguyệt phá; xung khai mộ; giải hợp; tiến thần và thoái thần; trợ suy; trực chi; động hợp và tĩnh xung; điều tiết quá vượng; xử lý bị khắc theo đại tượng; độc phát và độc tĩnh; cùng Phi Phục thần. Một quy tắc có thể sinh nhiều chi. Chẳng hạn tuần không sinh trực chi với điểm 55 và chi xung với điểm 48; trực chi thông thường có điểm 52; động hợp có điểm 47, tĩnh xung có điểm 45. Danh mục đầy đủ nằm trong rules.json.

Trong mỗi chi, quy tắc chính là trigger có điểm riêng cao nhất; nếu bằng điểm, lấy mức ưu tiên nhỏ hơn. Khi cả điểm và ưu tiên bằng nhau, lựa chọn trước trong danh sách được giữ. Giữa các chi, engine sắp tăng theo khóa:

Kb=(−Sb,pb,d(a,b),b).(4)K_b=(-S_b,p_b,d(a,b),b). \tag{4}

Điểm cao đứng trước, rồi đến ưu tiên quy tắc, mốc gần hơn và chỉ số chi nhỏ hơn. Mỗi chi chỉ được chọn một lần. Vì chỉ có 12 chi, số ứng viên không vượt quá 12; yêu cầu top-k lớn không sinh thêm chi giả.

11 Giao diện triển khai

Ứng viên chứa rank, target_branch, relativeFrom, relativeTo, unit, score, primary_rule và evidence. Mỗi chứng cứ có ruleId, vị trí line và weight. Bản xuất giữ algorithm_version và ruleset, giúp dữ liệu luận giải gắn với đúng phiên bản thuật toán. Trường evidence.weight hiện bằng 1; trọng số s_i trong (3) lấy từ trigger.score.

strength của ứng viên dùng ngưỡng 40 và 50; confidence của toàn bộ timing dùng ngưỡng 48 và 54 trên điểm đứng đầu. Ví dụ điểm 52 có strength cao nhưng confidence mức vừa. Cả hai đều là nhãn của RULE_SCORE.

Các độ lệch trong (2) là bước trên vòng chi của horizon. Chi giờ là một pha trong chu kỳ giờ địa chi; chi tháng và chi năm cũng cần lớp lịch để xác lập mốc dân dụng. Các trường relativeFrom và relativeTo trong module xếp hạng chưa tự tạo một timestamp có múi giờ.

12 Kiểm định mô hình

Chạy python3 verify.py trong thư mục artifacts để tạo lại vector và biên bản [3]. Chương trình kiểm tra đủ 144 cặp chi gốc–chi mục tiêu; 12 đầu vào cho phép xung hai lần và hợp hai lần; sáu vector có kết quả định trước; 5.760 ca xếp hạng so với phép gom nhóm và sắp khóa độc lập; cùng tám biên của hai loại nhãn. Đây là kiểm tra công thức và mô hình hữu hạn, không phải biên bản chạy binary Vir.

13 Kết quả và ví dụ

Vector YINGQI-V001 đặt chi gốc là Tý. Trực chi Tý được 52 điểm và độ lệch 12; chi Ngọ được 45 điểm và độ lệch 6. Tý vẫn đứng trước vì điểm được xét trước độ gần.

Vector YINGQI-V002 đặt chi gốc là Thìn. Chi Dần nhận hai trigger 55 và 52 nên có 58 điểm; chi Thân nhận 48 và 45 nên có 51 điểm. Thứ tự là Dần rồi Thân, với độ lệch 10 và 4. Vector YINGQI-V003 giữ hai chi cùng 50 điểm và cho thấy ưu tiên quy tắc được xét trước độ gần. Toàn bộ các ca kiểm tra nêu tại 12 đạt; tệp JSON lưu đầu vào và kết quả kỳ vọng để đối chiếu.

14 Thảo luận

Ưu điểm của cấu trúc này là tách rõ dữ kiện quẻ, điều kiện quy tắc, điểm và ngôn ngữ hiển thị. Có thể kiểm tra vì sao một chi được chọn, chi nào cùng nhận nhiều chứng cứ và quy tắc nào quyết định hòa điểm. Với n trigger và k chi được chọn, cách tìm lặp hiện tại có chi phí O(k n²); k bị chặn bởi 12 nên phù hợp với tập quy tắc hữu hạn của một quẻ.

15 Giới hạn của diễn giải

Điểm cộng chứng cứ là chính sách xếp hạng, chưa được hiệu chỉnh thành tỷ lệ ứng nghiệm. Bộ kiểm tra ở 12 bao phủ khoảng cách và xếp hạng, không chứng nhận toàn bộ cách suy ra Lục thân, từng nhánh Phi Phục hoặc việc đổi lịch. Chuyển từ chi thời gian sang ngày giờ dân dụng cần cùng ngữ cảnh lịch và quy ước horizon của người gọi.

16 Kết luận

Yingqi là một engine tính ứng kỳ riêng trong Quizzman I-Ching, có Dụng thần, Phi Phục, 18 mã quy tắc, phép gộp chứng cứ, hòa điểm xác định và dữ liệu truy xuất nguồn gốc. Bài công bố công thức, phiên bản, checksum và bộ tái lập để người đọc kiểm tra trực tiếp phần tính toán được trình bày.

Bibliography

  • [1] Manifest nguồn Yingqi và phiên bản thuật toán.
  • [2] Tăng San Bốc Dịch, chương ứng kỳ và Phi Phục.
  • [3] Vector tổng hợp và kiểm định mô hình ứng kỳ.

Tài liệu tham khảo (Hồ sơ ISO 690)

  1. [1] Quizzman Research & Engineering Team. Yingqi 1.1.0 source manifest and SHA-256 checksums. 2026. [URL]
  2. [2] 野鶴老人. 增刪卜易 — 各門類應期總注章、飛伏神章. [URL] (Public text transcription; chapter reference without a claim to a particular printed edition or page numbering.)
  3. [3] Quizzman Research & Engineering Team. Yingqi finite-domain mathematical-model verification. 2026. [URL] (Reproduce with verify.py and test-vectors.json in the same artifacts directory.)